Có những đam mê không chỉ đồng hành cùng một con người, mà còn âm thầm bồi đắp nên cách họ tư duy, đối diện với thử thách và lan tỏa giá trị tích cực đến những người xung quanh. Với thầy Quản Thanh Tùng – giáo viên bộ môn Toán học Trường THCS & THPT Lương Thế Vinh, cơ sở Tân Triều, cờ tướng chính là một hành trình như thế. Gần 30 năm gắn bó, từng quân cờ, từng thế trận không chỉ mang đến cho thầy những thành tích đáng tự hào, mà còn hun đúc nên sự điềm tĩnh, bản lĩnh và một triết lý sống giản dị. Những giá trị ấy đến nay đã trở thành 1 phần tính cách, theo thầy bước vào lớp học, hiện diện trong từng bài giảng và trở thành nguồn cảm hứng trên hành trình đồng hành cùng học sinh.
Từ những bàn cờ vỉa hè đến hành trình gần 30 năm gắn bó
Mỗi đam mê đều có một điểm khởi đầu. Với thầy Quản Thanh Tùng, đó không phải là một lớp học chuyên nghiệp hay một giải đấu lớn, mà là những buổi chiều thơ ấu lặng lẽ ngồi bên những bàn cờ nơi góc phố.
Khi mới 4-5 tuổi, thầy thường say sưa theo dõi các ông, các cụ thi đấu cờ tướng trên vỉa hè. Khi ấy, thầy chưa biết tên các quân cờ, chưa hiểu luật chơi hay ý nghĩa của từng nước đi. Nhưng sự hấp dẫn trong những màn đấu trí, những nước cờ biến hóa và bầu không khí đầy cuốn hút của mỗi ván đấu đã âm thầm gieo vào lòng thầy một niềm yêu thích đặc biệt.
Niềm đam mê ấy tiếp tục được nuôi dưỡng khi thầy tham gia Câu lạc bộ Cờ tướng Đống Đa từ năm học lớp 1. Từ những giải đấu cấp quận, cấp thành phố đến các sân chơi quốc gia, cờ tướng dần trở thành người bạn đồng hành xuyên suốt tuổi thơ, tuổi trẻ và cả hành trình trưởng thành của thầy.
Đến hôm nay, sau gần ba thập kỷ gắn bó, tình yêu dành cho cờ tướng vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu. Không chỉ bởi những ván cờ đầy thử thách hay những thành tích đáng nhớ, mà bởi mỗi nước cờ đều lưu giữ một ký ức, một bài học và góp phần bồi đắp nên bản lĩnh, tư duy của người thầy đứng trên bục giảng hôm nay.
Một dấu mốc của bản lĩnh và sự bền bỉ
Trong hành trình gắn bó với cờ tướng, nếu phải chọn một cột mốc đáng nhớ nhất, thầy Quản Thanh Tùng không ngần ngại nhắc đến năm 2010.
Ở tuổi 18, sau khi hoàn thành giải đấu quốc gia dành cho lứa tuổi học sinh, thầy tiếp tục tham dự giải cờ tướng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội. Giữa quy tụ của nhiều kỳ thủ xuất sắc, thầy đã giành chức vô địch – một thành quả đánh dấu chặng đường miệt mài theo đuổi đam mê từ những ngày còn rất nhỏ.
Nhìn lại cột mốc ấy, điều khiến thầy trân quý không chỉ là tấm huy chương hay danh hiệu vô địch. Đó còn là minh chứng cho giá trị của sự kiên trì. Bởi phía sau một nước cờ chính xác là hàng nghìn lần suy nghĩ, phía sau một chiến thắng là những lần thất bại để học cách bình tĩnh hơn, bản lĩnh hơn và không ngừng hoàn thiện chính mình.
Có lẽ cũng từ những ván cờ ấy, thầy hiểu rằng thành công không đến từ một khoảnh khắc tỏa sáng, mà được tạo nên bởi sự bền bỉ trong từng bước đi.
Những nước cờ dạy thầy cách nhìn cuộc sống
Với thầy Quản Thanh Tùng, cờ tướng chưa bao giờ chỉ là một cuộc đấu trí trên bàn cờ. Sau mỗi ván cờ là một bài học về tư duy, sự kiên nhẫn và cách đối diện với những thử thách trong cuộc sống.
Thầy chia sẻ, chơi cờ cũng giống như giải một bài toán. Có những thế cờ tưởng chừng rất phức tạp, nhưng nếu đủ bình tĩnh để quan sát, phân tích và đi từng bước, lời giải rồi sẽ dần hiện ra. Điều quan trọng không phải là tìm ra đáp án nhanh nhất, mà là giữ được sự sáng suốt để biến những điều phức tạp trở nên đơn giản.
Gần 30 năm gắn bó với cờ tướng cũng là từng ấy năm thầy rèn luyện cho mình sự điềm tĩnh trước áp lực, bản lĩnh trước những quyết định và thói quen không vội vàng trước khó khăn. Những phẩm chất ấy không chỉ theo thầy trên bàn cờ, mà còn hiện diện trong từng tiết học, trong cách thầy truyền đạt kiến thức và đồng hành cùng học sinh.
Bởi với thầy, giá trị lớn nhất mà cờ tướng mang lại không nằm ở những ván thắng, mà ở cách mỗi người học được bình tĩnh để suy nghĩ, kiên trì để tìm lời giải và bản lĩnh để bước tiếp sau mỗi thử thách.
Khi Toán học và cờ tướng gặp nhau ở tư duy
Là một giáo viên Toán đồng thời gắn bó nhiều năm với cờ tướng, thầy Quản Thanh Tùng luôn nhìn thấy sự đồng điệu giữa hai lĩnh vực tưởng chừng rất khác nhau.
Theo thầy, giải một bài toán hay giải một thế cờ đều là hành trình đi tìm lời giải. Có những bài toán khó, có những thế cờ phức tạp, nhưng không điều gì có thể được giải quyết bằng sự nóng vội. Muốn tìm được đáp án, người học cần biết quan sát, phân tích từng dữ kiện, suy luận từ nhiều góc độ và kiên nhẫn cân nhắc trước mỗi quyết định.
Có lẽ cũng bởi vậy, trong mỗi giờ học, điều thầy mong học sinh chinh phục không chỉ là một đáp án đúng. Quan trọng hơn, các em học được một cách tư duy mạch lạc, biết bình tĩnh trước những vấn đề phức tạp và từng bước tìm ra lời giải cho chính mình.
Trao đi một niềm đam mê, gieo những giá trị bền lâu
Với thầy Quản Thanh Tùng, việc phụ trách Câu lạc bộ Cờ tướng tại Lương Thế Vinh không đơn thuần là mở thêm một sân chơi dành cho những học sinh yêu thích bộ môn này. Đó còn là mong muốn được tiếp tục lan tỏa những giá trị mà cờ tướng đã mang đến cho chính mình.
Một lần tham gia giải đấu, thầy có dịp gặp lại một học sinh của trường đang là thành viên đội tuyển cờ tướng quốc gia. Niềm tự hào ấy càng thôi thúc thầy tin rằng, Lương Thế Vinh vẫn còn rất nhiều học sinh có tiềm năng, chỉ cần được tạo điều kiện để khám phá và phát triển.
Nhưng hơn cả việc tìm kiếm những kỳ thủ giỏi hay những tấm huy chương, điều thầy mong muốn là mỗi học sinh khi đến với câu lạc bộ đều mang về cho mình nhiều hơn một kỹ năng.
“Mình mong các em không chỉ biết chơi cờ, mà còn học được sự nhẫn nại, tính kiên trì, sự điềm đạm và bản lĩnh để bước vào cuộc sống.”
Bởi với thầy, một ván cờ có thể khép lại sau vài chục phút ngắn ngủi, nhưng những phẩm chất được tôi luyện từ từng nước cờ sẽ còn theo các em trên suốt hành trình trưởng thành.
Một ván cờ, nhiều hơn một bài học
Trong hành trình đồng hành cùng Câu lạc bộ Cờ tướng, có một kỷ niệm mà đến nay thầy Quản Thanh Tùng vẫn luôn nhớ.
Đó là một học sinh chưa từng biết chơi cờ. Thế nhưng, bằng sự kiên trì, em đã ngồi giải hết những bài tập cờ được giao. Điều khiến thầy bất ngờ hơn cả là ngay sau đó, em cũng hoàn thành được bài Toán trên lớp – điều mà trước đó em còn khá lúng túng.
Với thầy, đó không đơn thuần là một sự trùng hợp. Khi học sinh học được cách kiên nhẫn suy nghĩ, tập trung quan sát và không vội bỏ cuộc trước một thế cờ khó, các em cũng đang từng bước rèn luyện một phương pháp tư duy có thể vận dụng vào nhiều lĩnh vực khác trong học tập và cuộc sống.
Khoảnh khắc ấy càng khiến thầy tin rằng, giá trị lớn nhất của cờ tướng không nằm ở việc tạo nên một kỳ thủ giỏi, mà ở việc giúp mỗi học sinh trưởng thành hơn – biết kiên trì trước thử thách, bình tĩnh trước áp lực và tự tin đi tìm lời giải cho những bài toán của chính mình.
Một lớp học tích cực bắt đầu từ những tiếng cười
Nhắc đến thầy Quản Thanh Tùng, nhiều học sinh sẽ nghĩ ngay đến một giáo viên vui vẻ, hài hước và luôn biết cách mang lại tiếng cười trong mỗi tiết học.
Với thầy, một lớp học tích cực không chỉ được tạo nên từ những bài giảng hay, mà còn từ cảm giác thoải mái của học sinh. Khi các em không còn áp lực hay e dè, sẵn sàng chia sẻ, đặt câu hỏi và bày tỏ suy nghĩ của mình, việc tiếp thu kiến thức cũng trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
Chính sự gần gũi ấy đã giúp những giờ học của thầy luôn để lại nhiều dấu ấn trong lòng học sinh. Năm 2022, thầy Quản Thanh Tùng đã vinh dự được học sinh toàn trường bình chọn là chủ nhân của giải thưởng “Tiết học vui vẻ” trong khuôn khổ LTV Awards – một giải thương ghi nhận đầy ý nghĩa dành cho người thầy luôn biết cách biến mỗi giờ học thành khoảng thời gian tràn đầy hứng khởi và tiếng cười.
Có lẽ cũng chính bởi luôn giữ cho mình một tinh thần lạc quan, nên sau nhiều năm gắn bó với nghề, thầy vẫn bước vào mỗi tiết học với sự hào hứng như những ngày đầu. Và những tiếng cười trong lớp, với thầy, không chỉ làm cho giờ học trở nên sinh động hơn, mà còn là dấu hiệu của một môi trường nơi học sinh được học tập bằng sự hứng thú, tự tin và niềm vui.
“Đôi khi, thất bại còn dạy chúng ta nhiều hơn chiến thắng”
Khép lại cuộc trò chuyện, thầy Quản Thanh Tùng gửi đến học sinh Lương Thế Vinh một lời nhắn giản dị mà cũng là điều thầy luôn nhắc nhở chính mình:
“Hãy coi thử thách như một ván cờ. Có thắng, có thua và cũng có thể hòa. Điều quan trọng không phải là kết quả, mà là cách chúng ta tận hưởng hành trình ấy. Đôi khi, chính những lần thất bại lại dạy chúng ta nhiều điều hơn cả chiến thắng.”
Nghe lời chia sẻ ấy, người ta chợt hiểu rằng, điều níu giữ thầy với cờ tướng suốt gần 30 năm không chỉ là những ván cờ hay những lần chiến thắng. Đó là bởi sau mỗi cuộc đấu, luôn còn lại một bài học để suy ngẫm; sau mỗi thử thách, luôn có thêm một điều để trưởng thành.
Và cũng như thế, trên bục giảng hôm nay, thầy không chỉ dạy học sinh cách giải một bài Toán hay chơi một ván cờ. Điều thầy mong các em mang theo khi rời lớp học là một tâm thế để bước vào cuộc sống: dám đón nhận thử thách, không ngại những lần chưa thành công và luôn tin rằng mỗi trải nghiệm đều có ý nghĩa trên hành trình lớn lên.
Có lẽ, đó cũng là “nước cờ” đẹp nhất mà thầy Quản Thanh Tùng đã kiên trì thực hiện suốt nhiều năm qua, không nằm trên bàn cờ, mà trong cách thầy âm thầm đồng hành, nâng đỡ và chứng kiến từng thế hệ học sinh trưởng thành.
